موضوع بخش حاضر چنانچه از عنوان آن مشهود است، تحقیق پیرامون ماهیت «نفس» است. بر خواننده فرض است قبل از مطالعه بخش پیش رو، مقاله «روح» را مطالعه نمايد. زيرا مطالب این دو بخش با يكديگر مرتبط بوده، و مطالعه بخش نخست درك مطالب بخش حاضر را آسان تر خواهد نمود.
در مقاله مربوط به «روح» نکاتی مطرح شده بود که به اهم آنها اشاره خواهیم داشت :
- روح و نفس دو مقوله جدا از هم می باشند.
- روح جوهری مجرد است ، اما نفس از نظر ما غیر مجرد می باشد.
- روح به واسطه اصل تجرد، كثرت پذير نیست، اما نفس به واسطه عدم تجرد كثرت می پذيرد.
- روح به واسطه اصل تجرد، تعدد پذير نیست، اما نفس به تعداد انسانهای روی زمین تعدد برمی دارد.
- روح در قرآن به صورت اسم جمع نیامده ، و همین امر دال بر عدم كثرت پذيری و تعددگرائی آن است،در حالی كه نفس در قرآن مكرراً به صورت منفرد و جمع آمده است .